• Facebook_Cover-04_c66db
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Hiểu và dự phòng hiện tượng nghe kém

Các nghiên cứu cho thấy có hơn 10% dân số thế giới mắc phải vấn đề nghe kém làm ảnh hưởng đến giao tiếp hàng ngày của họ. Nghe kém thường bắt đầu ở độ tuổi 30. 80% người 70 tuổi có suy giảm sức nghe, do nhiều tác nhân gây ra như sự kết hợp của quá trình lão hóa, tiếp xúc tiếng ồn, và các yếu tố di truyền

  1. Thực trạng nghe kém hiện nay

Các nghiên cứu cho thấy có hơn 10% dân số thế giới mắc phải vấn đề nghe kém làm ảnh hưởng đến giao tiếp hàng ngày của họ. Nghe kém thường bắt đầu ở độ tuổi 30. 80% người 70 tuổi có suy giảm sức nghe, do nhiều tác nhân gây ra như sự kết hợp của quá trình lão hóa, tiếp xúc tiếng ồn, và các yếu tố di truyền.

  1. Phân loại nghe kém

Dựa vào đặc điểm sinh lý bệnh, người ta chia nghe kém thành 3 loại:

  • Nghe kém dẫn truyền: xảy ra do tổn thương ở ống tai ngoài, tai giữa, giảm hiệu quả của việc dẫn truyền âm thanh đến tai trong.
  • Nghe kém tiếp nhận: là do các tổn thương của tai trong hoặc thần kinh thính giác, làm cho tín hiệu âm thanh không được dẫn truyền đến vỏ não.
  • Nghe kém hỗn hợp: là xảy ra đồng thời cả 2 loại trên. Có thể là do chấn thương nghiêm trọng ở đầu, có hoặc không có vết nứt xương sọ hoặc xương thái dương, do nhiễm trùng mạn tính, hoặc do một trong nhiều rối loạn di truyền.
  1. Nguyên nhân

Nhìn chung, các nguyên nhân phổ biến nhất có thể kể đến là:

  • Tổn thương tai ngoài: Ráy tai tích tụ quá nhiều, viêm ống tai ngoài, các khối u ống tai ngoài,
  • Tổn thương tai giữa:

+ Viêm tai giữa cấp: Là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng nghe kém nhẹ đến trung bình (chủ yếu ở trẻ em). Tuy nhiên, nếu không điều trị, các di chứng của viêm tai giữa cấp và viêm tai giữa mạn tính (và viêm mê nhĩ mủ hiếm gặp) có thể gây tổn thương vĩnh viễn, đặc biệt nếu hình thành cholesteatoma.

+ Viêm tai giữa ứ dịch

Hầu như tất cả các đợt của viêm tai giữa cấp là sau đó là khoảng thời gian 2-4 tuần của viêm tai giữa ứ dịch. Ngoài ra cũng có thể nguyên nhân do rối loạn chức năng vòi eustachian (ví dụ do hở hàm ếch, u lành tính hoặc u ác tính của vòm mũi họng, hoặc những thay đổi nhanh về áp suất không khí bên ngoài như xảy ra trong quá trình xuống từ độ cao hoặc đi lên nhanh chóng trong khi lặn).

+Thủng màng nhĩ

Màng nhĩ có thể bị thủng do: Tiếng nổ lớn, thay đổi áp suất đột ngột (ví dụ như bị đập mạnh vào tai) hay do chọc vào màng nhĩ. Viêm nhiễm ở tai cũng có thể khiến màng nhĩ bị thủng, gây ảnh hưởng đến sức nghe.

+ Tăc vòi tai

  • Tổn thương tai trong

Khi những tế bào lông của tai trong bị tổn thương, tín hiệu âm thanh sẽ được tiếp nhận một cách sai lệch, dẫn đến nghe kém.

  1. Đối tượng nào có nguy cơ cao dễ bị nghe kém?
  • Tuổi già

Thính giác giảm liên quan đến tuổi già được gọi là presbycusis. Nghe kém tuổi già nghe kém tuổi già là do sự kết hợp giữa thoái hóa các tế bào cảm giác (tế bào lông) của tai trong và tổn thương thần kinh.

  • Tiếng ồn

Tiếp xúc lâu dài với tiếng ồn lớn có thể làm tổn thương tế bào lông trong cơ quan Corti. Sự nghe kém tiến triển nặng theo thời gian do tiếp xúc lâu dài với tiếng ồn > 85 dB. Mặc dù cơ thể có thể thích nghi phần nào với tiếng ồn, nhưng hầu như mọi người đều bị nghe kém nếu họ bị tiếp xúc với tiếng ồn đủ mạnh trong một thời gian dài. Nghe kém thường xảy ra ở tần số 4000 Hz và dần dần lan truyền sang các tần số thấp hơn và cao hơn khi tiếp tục tiếp xúc tiếng ồn. Ngược lại với hầu hết các nguyên nhân khác của nghe kém tiếp nhận, nghe kém gây ra do tiếng ồn có thể ít nghiêm trọng ở 8000 Hz hơn ở 4000 Hz.

  • Di truyền

Có những người mang gen di truyền khiến họ dễ bị tổn thương tai trong do tiếng ồn, dễ thoái hóa cấu trúc tai trong do lớn tuổi.

  • Một số loại thuốc

Một số loại thuốc có thể gây tổn thương tai trong như kháng sinh nhóm aminosid, aspirin, lợi niệu quai… Cần loại trừ và dừng ngay những thuốc này nếu đang sử dụng.

  1. Các phương pháp chẩn đoán

Trước hết, bác sỹ sẽ khám nội soi tai mũi họng để tìm các nguyên nhân nghe kém do bệnh tích ở ống tai ngoài và tai giữa.

Sau khi đã loại trừ các nguyên nhân ở ống tai ngoài và tai giữa mà bệnh nhân vẫn nghe kém thì sẽ tiến hành các biện pháp đánh giá sức nghe của bệnh nhân bao gồm:

  • Đo thính lực đơn âm
  • Đo nhĩ lượng
  • Đo phản xạ cơ bàn đạp
  • Đo điện thính giác thân não ABR
  • Đo âm ốc tai OAE
  1. Điều trị

Hiện nay, lựa chọn phương pháp lấy lại sức nghe cho bệnh nhân tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.

  • Nếu nghe kém do nút ráy tai tắc nghẽn, thì chỉ cần loại bỏ ráy tai là sức nghe sẽ hồi phục bình thường.
  • Phẫu thuật

Một vài loại nghe kém có thể điều trị bằng phẫu thuật, ví dụ như vá màng nhĩ, chỉnh hình chuỗi xương con. Ngoài ra, nếu bạn bị viêm tai giữa tái phát nhiều lần hoặc ứ dịch trong tai giữa dai dẳng, bác sĩ có thể đặt ống thông khí giúp dẫn lưu dịch từ tai giữa ra ngoài.

  • Thiết bị trợ thính

Nếu nghe kém do tổn thương tai trong, máy trợ thính sẽ phát huy hữu ích.

Mặc dù thiết bị trợ thính không phục hồi lại hoàn toàn như bình thường, nhưng nó giúp người bệnh có thể cải thiện đáng kể khả năng giao tiếp. Tất cả máy trợ thính đều có microphone, bộ khuếch đại, loa, tai nghe và nút điều chỉnh âm lượng, mặc dù chúng khác nhau về vị trí của các thành phần này. Những tiến bộ về công nghệ giúp các thiết bị cung cấp chất lượng âm thanh tự nhiên hơn và khuếch đại hơn, loại bỏ tạp âm, tiếng ồn tốt hơn. Bác sĩ có thể thảo luận với bạn về các lợi ích có thể của máy trợ thính và lựa chọn máy trợ thính phù hợp nhất với bạn.

  • Cấy ghép ốc tai điện tử

Bệnh nhân có nghe kém mức độ nặng, bao gồm bệnh nhân nghe kém nhưng ngay cả với một máy trợ thính không thể hiểu được hơn một nửa số từ trong thính lực lời, có thể cấy ốc tai điện tử. Khác với máy trợ thính, ốc tai điện tử được cấy vào thay thế tai trong bị tổn thương, qua đó nó trực tiếp kích thích thần kinh thính giác nhờ các tín hiệu điện từ các điện cực ốc tai. Một micro bên ngoài và bộ xử lý chuyển đổi các sóng âm thanh thành các xung điện, được truyền qua da bằng điện từ một cuộn dây cảm ứng bên ngoài đến một cuộn dây bên trong được cấy vào hộp sọ trên và sau tai. Cuộn dây bên trong kết nối với các điện cực được chèn vào trong ống ốc tai.

  1. Một số biện pháp phòng ngừa, hạn chế tình trạng nghe kém
  • Cần tầm soát, kiểm tra chức năng nghe định kỳ

Thường xuyên đến bệnh viện kiểm tra sức nghe nếu bạn làm trong một môi trường nhiều tiếng ồn.

Tầm soát sớm chức năng nghe ở trẻ (đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi) rất quan trọng vì ảnh hưởng lớn đến quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ và kết quả can thiệp phục hồi.

  • Cần chăm sóc, bảo vệ tai

Tránh làm việc, sinh hoạt ở nơi âm thanh quá lớn, sử dụng nút bịt tai chống tiếng ồn nếu cần thiết.

Vệ sinh tai đúng cách, không tự chọc ngoáy lấy ráy tai mà phải đến các cơ sở y tế chuyên khoa tai mũi họng nếu nhiều ráy tai.

  • Hạn chế đeo tai nghe

Chỉ sử dụng tai nghe khi thực sự cần thiết, và mở âm lượng đủ nghe, không quá to.

Để tai được nghỉ ngơi sau mỗi khoảng thời gian đeo tai nghe vừa phải.

PGS. TS. BS. Phạm Thị Bích Đào

BS. Trường Giang


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Tin nổi bật
Đánh giá của khách hàng
Quý khách hàng đánh giá thế nào về dịch vụ y tế của chúng tôi?
Liên kết website